Đề thi Ngữ Văn thử vào lớp 10 trường THCS Trịnh Hoài Đức năm học 2020-2021

TRƯỜNG THCS TRỊNH HOÀI ĐỨC
ĐỀ THI THỬ VÀO THPT
NĂM HỌC 2020 – 2021
MÔN: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120’(Không kể thời gian giao đề)

PhầnI. Trắc nghiệm: ( 2điểm) Trả lời các câu hỏi sau bằng cách ghi lại chữ cái đầu câu trả lời đúng.
 Câu 1. Cụm từ in nghiêng nào là khởi ngữ?
A.Quyển sách này tôi đọc rồi.
B.Tôi đọc quyển sách này rồi.
C.Quyển sách này bao nhiêu tiền?
D.Quyển sách này rất đẹp.
Câu 2. Trường hợp nào không phải là tục ngữ?
A.Nuôi lợn ăn cơm nằm,nuôi tằm ăn cơm đứng.
B.Nói hươu nói vượn.
C.Gần mực thì đen gần đèn thì rạng.
D.Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng.
Câu 3. Dòng nào nói đúng nhất chủ đề truyện “ Lặng lẽ Sa Pa” của Nguyễn Thành Long?
A.Truyện khẳng định vẻ đẹp của con người lao động và ý nghĩa của những công việc  thầm lặng.
B.Ca ngợi anh thanh niên.
C.Ca ngợi ông hoạ sĩ,cô kĩ sư,bác lái xe.
D.Ca ngợi thiên nhiên Sa Pa đẹp, thơ mộng.
Câu 4. Câu thơ “ Mặt trời xuống biển như hòn lửa” của Huy Cận  sử dụng biện pháp tu từ nào sau đây?
A.Nhân hoá và ẩn dụ.
B.Nhân hoá và so sánh.
C.ẩn dụ và so sánh.
D.So sánh.
Câu 5. Đoạn văn sau sử dụng hình thức diễn đạt nào?
“ Nhìn lũ con, tủi thân,nước mắt ông lão cứ giàn ra. Chúng nó là trẻ con làng Việt gian đấy ư ? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng, hắt hủi đấy ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu…”– ( Làng – Kim Lân)
A. Đối thoại.
B. Độc thoại
C. Độc thoại nội tâm
D. Không sử dụng hình thức nào nêu trên.
Câu 6 .Câu văn   “Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng, hắt hủi đấy ư? “ ở  đoạn văn trong câu 5 thuộc kiểu câu chia theo cấu trúc nào?
A. Câu đơn hai thành phần                                          
B. Câu ghép
C. Câu mở rộng thành phần vị ngữ                         
D. Câu rút gọn.
 Câu 7. Nội dung  chính của bài thơ “ Nói với con” của nhà thơ Y Phương là gì?
A.Là lời khuyên con hãy tiếp nối truyền thống gia đình,quê hương để góp sức dựng xây non sông đất nước.
B.Là lời tâm tình về sự thay da đổi thịt của quê hương trong cuộc sống mới.
C.Bài thơ ca ngợi tình cảm gia đình và truyền thống tốt đẹp của quê hương và thể hiện niềm mong mỏi con sẽ mang theo lòng tự hào về sức sống mạnh mẽ,truyền thống tốt đẹp của quê hương để tự tin bước vào đời.
D.Là lời nhắn nhủ về công lao trời biển của cha mẹ và quê hương dành cho những đứa con yêu dấu.
Câu 8. Chỉ ra  sự khác nhau giữa văn bản nghị luận về tư tưởng đạo lí và nghị luận về một hiện tượng đời sống?
A.Khác về thao tác lập luận.
B.Khác về nội dung nghị luận.
C.Khác về ngôn ngữ diễn đạt.
D.Khác về cấu trúc văn bản.

Phần II. Tự luận (8 điểm)
 Câu 1(1đ’): Trong hai câu thơ sau đã bị chép sai một từ:
Làn thu thuỷ, nét xuân sơn
Hoa ghen thua thắm , liễu buồn kém xanh

( “Truyện Kiều”- Nguyễn Du)
a.Hãy chỉ rõ từ bị viết sai và viết  lại chính xác hai câu thơ trên?
b.Giải thích ngắn gọn việc chép sai như thế đã có ảnh hưởng như thế nào đến ý nghĩa của hai câu thơ?
 Câu 2.(2,5 điểm)
 “ Tự học là cách học hiệu quả nhất,giúp ta có thể tiến bộ hơn trong học tập”.
Em hãy viết một đoạn văn  dài từ 10 đến 15 câu  để làm rõ nội dung trên . Trong đoạn văn có sử dụng ít nhất một câu chứa thành phần phụ chú và chỉ rõ thành phần phụ chú đó trong câu.
Câu 3. 4,5 điểm
Cảm nhận của em về ba khổ thơ cuối bài thơ “ Ánh trăng” của nhà thơ Nguyễn

ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM CHẤM 

 
I.PHẦN TRẮC NGHIỆM:
 Mỗi câu khoanh đúng được 0,25 điểm
Câu    Câu 1    Câu 2    Câu 3    Câu 4    Câu 5    Câu 6    Câu 7    Câu 8
Đáp án    A    B    A    B    C    C    C    B

II. PHẦN TỰ LUẬN:

Câu 1
Đây là câu hỏi kiểm tra kiến thức cơ bản về văn bản  ở mức độ nhận biết và thông hiểu ở mức độ cao.Cụ thể:
a. – Học sinh nhận diện được sự sai sót trong hai câu thơ: Viết sai: từ hờn thành từ  buồn .
    – Học sinh chép lại cho đúng hai câu thơ:
Làn thu thuỷ,nét xuân sơn
Hoa ghen thua thắm, liễu hờn kém xanh

                              ( “Truyện Kiều”- Nguyễn Du)
b. Giải thích ngắn gọn việc chép sai như thế đã có ảnh hưởng lớn đến ý nghĩa của hai câu thơ. Cụ thể:
– Từ buồn chỉ trạng thái tâm lí chấp nhận chịu thua vì không bằng đối tượng so sánh với mình.Còn từ hờn là trạng thái tâm lí thua nhưng còn ấm ức không chấp nhận kết quả đó.
– Viết sai từ hờn làm mất đi ý nghĩa của câu thơ: Liễu thua vẻ đẹp của Thuý Kiều nhưng còn ấm ức,dỗi hờn,không chấp nhận thua vẻ đẹp xinh tươi của nàng,muốn vượt lên trên vẻ đẹp ấy. Từ đó góp phần dự báo tương lai đầy sóng gió của nàng Kiều mà Nguyễn Du muốn gửi vào hình ảnh “ hoa ghen,liễu hờn” trong hai câu thơ.
Câu 2
 Câu hỏi kiểm tra học sinh  kiến thức,phương pháp viết đoạn văn với hạn định độ dài cụ thể và kĩ năng sử dụng câu có sử dụng thành phần biệt lập trong khi tạo lập văn bản,kiểm tra hiểu biết của học sinh về một vấn đề tư tưởng xã hội thường gặp. Cụ thể:
1. Hình thức:
a.Viết đúng hình thức của một đoạn văn:  Viết hoa,lùi đầu dòng,kết thúc bằng dấu chấm qua hàng.
b.Viết đúng số câu( có cộng, trừ 1 câu )
c.Có sử dụng câu chứa thành phần biệt lập phụ chú.
d.Chỉ rõ câu có chứa thành phần phụ chú đã sử dụng
2 . Nội dung:
   a. Học sinh giới thiệu được nội dung nghị luận và giải thích được ý nghĩa của vấn đề tự học để thấy được hiệu quả của cách học này:“ Tự học là cách học hiệu quả nhất,giúp ta có thể tiến bộ hơn trong học tập”.
– Học là quá trình con người thu nhận kiến thức,luyện tập kĩ năng do người khác truyền lại.Tự học là việc con người học tập bằng chính sức lực,khả năng của mình.
  b. Học sinh trình bày được suy nghĩ của bản thân về vấn đề tự học
–  Khẳng định tự học là vô cùng quan trọng,là điều kiện giúp người học thành công trong học tập
+Giúp con người chủ động suy nghĩ,tìm tòi thu nhận kiến thức,khám phá,nghiên cứu làm rõ bản chất của vấn đề để nắm chắc,nhớ lâu vấn đề đó.
+ Giúp tiếp thu kiến thức từ nhiều kênh khác nhau làm nội dung bài học phong phú,sinh động,dễ tiếp thu.
+ Giúp chủ động ghi nhớ bài giảng của thầy cô giáo,tiết kiệm thời gian mà vẫn nắm chắc kiến thức,bản chất vấn đề.
+ Giúp chủ động luyện tập,thực hành,nhanh chóng hình thành kĩ năng,củng cố nâng cao kiến thức đã học.
+ Chủ động học tập tìm ra phương pháp học phù hợp,đạt hiệu quả.
– Tự học là phương pháp học truyền thống đã có từ lâu nhưng hiệu quả luôn tốt đẹp.Đây là phương pháp học có nhiều ưu điểm,là con đường dẫn ta đến thành công.
.Có thể lấy dẫn chứng ngắn gọn để minh hoạ.
c.Học sinh biết đề ra những việc làm cụ thể của bản thân để thực hiện phương pháp tự học.Ví dụ: Phê phán những biểu hiện ỷ lại,thiếu tự giác trong học tập của học sinh hiện nay,phê phán tư tưởng học tủ,học vẹt,đề ra những việc làm cụ thể để thực hiện phương pháp tự học,từng bước nâng cao kết quả học tập.
*Lưu ý:Học sinh viết sai từ 3-5 lỗi chính tả,lỗi câu hoặc diễn đạt không lưu loát trừ 0,25 điểm   
Câu 3
Yêu cầu: Học sinh biết :Hiểu được nội dung ,nghệ thuật của đoạn trích,biết phân tích đảm bảo mô hình bài nghị luận về tác phẩm thơ nói chung. Cụ thể:
A.Mở bài:Giới thiệu tác giả,tác phẩm và nêu nội dung khái quát của đoạn trích, trích dẫn đoạn thơ
B.Thân bài:
1.Dẫn dắt phần trước của đoạn thơ.
2.Phân tích đoạn thơ
Học sinh có thể phân tích theo dòng mạch cảm xúc của bài thơ.
*Khổ 4:
– Trong dòng diễn biến của thời gian,sự việc bất thường ở khổ thơ thứ tư chính là bước ngoặt để từ đó tác giả bộc lộ cảm xúc,thể hiện chủ đề của tác phẩm( chú ý các từ “thình lình”, “vội”, “đột ngột”. Vầng trăng tròn ở ngoài kia đối lập với “phòng buyn-đinh tối om”. Nơi thành phố hiện đại lắm ánh điện cửa gương,người ta chẳng mấy lúc cần và cũng ít khi chú ý đến ánh trăng.Chính vì xuất hiện đột ngột trong bối cảnh ấy,vầng trăng bất ngờ mà tự nhiên gợi lại bao kỉ niệm nghĩa tình , gây ấn tượng mạnh trong người lính.
*.Hai khổ thơ cuối: Suy tư của người lính trước  phát hiện bất ngờ về sự hiện diện của vầng trăng- Vầng trăng là một hình ảnh của thiên nhiên hồn nhiên tươi mát,là người bạn tri kỉ suốt thời tuổi nhỏ đến thời chiến tranh ở rừng.Trong phút chốc,sự xuất hiện đột ngột của vầng trăng làm ùa dậy trong tâm trí người lính bao kỉ niệm của những năm tháng gian lao bình dị hiền hoà.
 – Cách sử dụng hai từ “mặt” trong một câu thơ,h/a’ so sánh liên tiếp “Như là đồng….là rừng”diễn tả nỗi nhớ ào ạt trào dâng trong cảm xúc “rưng rưng” của người lính, của con người đang sống nơi phố phường hiện đại.Cuộc gặp gỡ không tay bắt mặt mừng đã lắng lại ở độ sâu cảm nghĩ,trong cảm xúc thiết tha có phần thành kính trong tư thế “Ngửa mặt lên nhìn mặt /Có cái gì rưng rưng”của người lính.
– Khổ thơ cuối sử dụng một loạt h/a’ nhân hoá ẩn dụ. “Trăng cứ tròn vành vạnh” biểu tượng cho quá khứ nghĩa tình,là vẻ đẹp bình dị của cuộc sống vẫn vẹn nguyên chẳng thể phai mờ. “ánh trăng im phăng phắc” chính là người bạn,là nhân chứng nghĩa tình đang nghiêm khắc nhắc nhở người lính: Con người có thể vô tình vô nghĩa ,có thể lãng quên thiên nhiên, nhân dân, đồng đội nhưng quá khứ nghĩa tình thì vẫn luôn tròn đầy bất diệt.
– Nhận ra ánh trăng ân nghĩa thuỷ chung người lính giật mình. Cái giật mình nối quá khứ với hiện tại,giật mình vì đã nhận ra thái độ vô tình của mình đối với quá khứ. Cái giật mình của sự ăn năn hối lỗi,tự mình hoàn thiện mình hơn.
– Khổ thơ cuối có cấu trúc đối lập. Đối lập giữa vầng trăng đầy đặn thuỷ chung im lặng,nghiêm khắc với con người vô tình vô nghia thức tỉnh lương tâm. Cấu trúc đối lập ấy đã diễn tả những suy tư ngẫm ngợi của người lính về con người trong cuộc sống hiện tại trước vầng trăng
– Từ cuộc đời thực của nhà thơ,từ hoàn cảnh ra đời của bài thơ có lẽ h/a’ người lính trong bài thơ chính là h/ả của nhà thơ – một con người cũng đã từng là người lính sau chiến tranh trở về sống nơi thành phố phồn hoa.Từ những cảm nhận suy tư ấy,tác giả không chỉ tự nhắc nhở bản thân mà còn nhắc nhở mọi thế hệ phải luôn trân trọng giữ gìn vẻ đẹp và giá trị truyền thống của dân tộc,thôi thúc con người nhớ về lẽ sống ân nghĩa thuỷ chung “uống nước nhớ nguồn”của dân tộc.
– Bài thơ gieo vần cách,cả bài thơ chỉ có một dấu chấm kết thúc bài thơ và chỉ viết hoa chữ đầu tiên của mỗi khổ tạo sự liền mạch trong cảm xúc trào tuôn của nhà thơ
3. Đánh giá:
 H/s đánh giá những thành công về nội dung nghệ thuật của bài thơ sau đó nhấn mạnh nội dung đã định hướng ở đề bài.Có thể liên hệ với các bài thơ khác cùng thời kì.
– Bài thơ có giọng điệu tâm tình,tư nhiên khi tha thiết lúc trầm lắng suy tư.Thể thơ năm chữ sáng tạo,gieo vần cách,sử dụng linh hoạt h/a’so sánh,ẩn dụ,nhân hoá…Bài thơ mang đán dấp một câu chuyện nhỏđược kể theo trình tự thời gian…
– Bài thơ là tiếng lòng suy ngẫm của nhà thơ về quá khứ tốt đẹp của dân tộc,nhắc nhở mọi người về cội nguồn,về lẽ sống thuỷ chung với quê hương,với chính mình…
– Bài thơ “ánh trăng” đã cùng với các bài thơ khác như : “ Sang thu” của Hữu Thỉnh… cho ta những kinh nghiệm sống thật đáng quý.
C. Kết bài:
Học sinh nhấn mạnh vấn đề vừa nghị luận và liên hệ bản thân.
*Lưu ý: Bài viết của h/s sai từ 7-10 lỗi chính tả,lỗi câu hoặc lỗi diễn đạt,giám khảo trừ 0,25 điểm.
*Lưu ý chung:Sau khi chấm điểm từng câu,giám khảo cần cân nhắc để cho điểm toàn bài một cách hợp lí,đảm bảo đánh giá đúng trình độ của học sinh. điểm toàn bài lẻ đến 0,25 điểm,không làm tròn.
HƯỚNG DẪN CHẤM CÓ TRONG FILE

Tải về WORD | PDF
Nếu link tải bị lỗi, bạn có thể tải về link dự phòng sau:
Link Box |